La jubilea, 25-a Internacia Festivalo (IF) okazis en la kutima tempo  inter la 27-a de decembro 2008 kaj 3-a de januaro 2009 en Düsseldorf. Luksa junulara kunvenejo ĉeborde de Rejno afable akceptis ĉ. 160 geesperantistojn el 22 landoj, venintajn por la Novjara semajno.

Sendube, la semajno estus agrabla eĉ ĉe tradicia IF-programo kun klerigaj prelegoj kaj ekskursoj, distraj promenoj en la belega urbo, vesperaj koncertoj kaj la Silvestra nokto. Ja plejmulto de IF-familio, kunvenanta por jarfino dum pluraj jaroj, alvenas ĝuste por ĝui semajnan restadon en la kutima amika rondo. Ĉiujare du aŭ tri dekoj da novvenintoj tute simple enkirliĝas tiun rondon. Kelkaj el ili kaptas la esencon kaj venas refoje sekvantjare por kunĝui ekŝatitan programon, kelkaj ekserĉas ion pli konvenan por si.

Sed ĉi foje la programo estis ne tute ordinara.

Unue, ĉar pasintjara unuafoja provo organizi enkadre de IF Internacian Vintran Universitaton (IVU) montris sin pozitiva, do IVU funkciis ankaŭ ĉi jare kun tri enhavoriĉaj kursoj. Prof. d-ro Amri Wandel (Israelo) prezentis la kurson “Teleskopoj: niaj okuloj al la Kosmo”, kiu enhavis ankaŭ praktikan parton kun uzo de vera atronomia teleskopo por spekti planedojn kaj astrojn. Prof. d-ro Renato Korsetti (Italujo) verve kun abundaj ekzemploj gvidis la kurson “Lingvistikaj observoj pri kelkaj trajtoj de Esperanto”. Dipl. inĝ. d-ro Eugen Macko (Germanio) prelegis pri evoluo de naciaj ideologioj ĉe mezeŭropaj popoloj.

Due, ĉar ĝuste en Düsseldorf okazis debuto de nova Esperanto-ekzameno. Unuafoje ok personoj havis la ŝancon ekzameniĝi pri lingvoscio (3 personoj en la nivelo B2, kaj 5- en C1), konforme al la normoj de KER (Komuna Eŭropa Referenckadro).

Trie, ĉar aro da proponataj programeroj estis eksterordinare abunda. Ĉiu el tri dumtagaj sesioj – unu matena kaj du posttagmezaj – vokis la IF-anojn per kvar aŭ eĉ kvin samptempaj aranĝoj. La konkurenco estis streĉa, sed ĉiu el prelegantoj, kursgvidantoj, promenorganizantoj ricevis sian publikon. Alia afero – ke tiuj kompatindaj ergvidantoj mem ne havis rajton elekti. Ekzemple, ĉu mi, preleginta pri la mondoj de fratoj Strugackij samtempe kun prelego de Tatjana Loskutova pri Nepalo plendu, ke ŝi ricevis pli da aŭskultantoj? Tute ne, ĉar ankaŭ mi volonte aŭdus pri Nepalo! Sed ni faris nian laboron, kaj, evidente, ambaŭ publikoj restis kontentaj pri farita elekto.

Kvare, ĉar la vesperajn programojn krom la tradiciaj vesperoj - Interkona kaj  Internacia, krom du koncertoj – de la fama bardo Ĵak Le Puil kaj de kelkmonate turneanta en Eŭropo argentina kantisto Ale Cosavella, okupis ankaŭ la Jubilea vespero, ne tro ofte okazanta pro kompreneblaj kaŭzoj, kaj la Armena vespero, neniam antaŭe okazinta simple pro manko de armenoj. Notindas, ke la unua, magie aranĝita de Triksini kaj la dua, garnita per bildoj, dancoj kaj kantoj – ambaŭ krome enhavis konsumeblajn frandaĵojn. Dum la Jubilea aperis verdstelaj trietaĝaj tortoj, kaj ĉiuj vesperanoj levis pokalojn da ŝaŭmvino je prospero de IF kaj je sano de dekdu ĉeestantaj veteranoj, partoprenintaj la unuan IF en 1979. Dum la Armena  sur la regaltablon venis famaj konjakoj kaj vinoj, viandaĵoj kaj dolĉaĵoj el la kaŭkazia respubliko.

Kaj kvine, plej loge por mi, ĉar kadra temo de IF ĉi foje estis  Literaturo - kun reale valoraj kaj abundaj internaciaj kontribuoj.

Christiane Oetter (Germanio) rakontis pri Rose Auslander; sekvatage okazis promenvizito al la tombejo en Duesseldorf, kie estas tombo de la poetino. Karine Arakeljan (Armenio) prezentis superrigardon pri armena literaturo en Esperanto. Tacuo Huĝimoto (Japanio) parolis pri la antaŭjarmila rakontaro Genĝi kaj pri multe pli moderna verkisto Dazaj-Osam, kies centjariĝon oni celebros en 2009. Ridegeksplodoj sonis jen kaj jen el la salono, kie Josef Ŝemer (Israelo) prelegis pri la unika juda humuro. Claude Nourmont (Luksemburgio) aranĝis kaj gvidis prezenton pri la vivo kaj verkoj de Claude Piron. Armela kaj Ĵak Le Puil (Francio) malkaŝis siajn spertojn pri literatura traduko.

Digne garnis la kadran temon tri aŭtoraj horoj –  la mia, de Ĵak Le Puil (Francio), kaj de Anna Loewenstein (Italio); la lasta vere estis plej furora, ĉar la aŭtorino prezentis sian novan verkon  “Morto de artisto” – la romano ĵus aperis, kaj konvena stoko estis venigita tuj el belga presejo speciale por la prezento.

Podia diskuto “Esperanto-literaturo: de kie kien?” okazis kiel vigla interŝanĝo de opinioj inter la podianoj (Anna Loewenstein, Tacuo Huĝimoto, Ĵak Le Puil, Mikaelo Bronŝtejn, Paul Peeraerts) kaj la publiko pri la vojo kaj problemoj de nialingva literaturo en la vastega literatura mondo.

Plensukcese kaj atentokapte pasis la kvizo pri Esperanto-literaturo; la ĉefan valoran premion – stokon da libroj kun aŭtografoj de la aŭtoroj gajnis per siaj scioj Edmond Plutniak (Francio).

Enketado de IF-partoprenintoj pri iliaj literaturaj preferoj donis rezultojn tre interesajn kaj meditigajn, kiuj indas apartan analizon, iom poste farotan.

Estus maljuste ne mencii enhavoriĉajn programerojn ekster la kadra temo. Pli ol dudeko da tiuj sukcese pasis dum la IF-semajno. Min persone plej forte impresis rakonto de Anna Loewenstein pri la virtuala mondo de “Dua vivo”. Tuj ĉe la rakonto stariginte skajp-kontakton kun Emilio Cid el Brazilo, ŝi (fakte, ili kune) ekskursigis nin en tiu virtuala mondo, montrinte kiel oni povas tie vivi aktive: instrui, babili, promeni kaj eĉ festi. Tre interesan prelegon prezentis d-ro Ulrich Lins – pri TEJO en la ribela 1968. Mi kun iom da honto konfesu, ke nur du pliajn mi sukcesis viziti pro ĉiutaga mia engaĝiteco en la kadra temo.

Sed ja jes – mi partoprenis la tradician tuttagan ekskurson – ĉi jare al la Trilanda Angulo, kie limas Germanio, Belgio kaj Nederlando, kun aparta atento al  ĉarma urbeto Aachen. Kaj ne malpli tradician ĉiuvesperan bierumadon-kantadon en Knajpo, kie kun Segeo Straŝnenko el Riga, helpata de kantema areto mi trakantis la tuton de “Oraj kantoj” plus amason da rusaj, ukrainaj, polaj, hebreaj… Kompreneble, mi ne preterlasis ankaŭ la Silvestran balon kun tradicia polonezo kaj bonvenigado de la nova jaro, laŭvice venanta al diversaj horzonoj. Eĉ tiu bonvenigado estis pli intensa ĉi jare. Ĉar plimultis reprezentantoj de la horzonoj, sekvis unu la alian japana, armena, rusa (moskva), latva-litova-israela, mezeŭropa, brita kaj kanada novjaroj; ĉiu el ili revokis tostadon, gratulojn, interkisiĝon – ĝis la mateno…

Dum la tradicia plilongiga tago, la 3-an de januaro pli ol trideko da restintoj ĝuis ekskurson al Wuppertal.

Bedaŭrindas, ke en la 25-a Internacia Festivalo partoprenis nur ok rusiaj esperantistoj – el Ivanovo, Maĥaĉkala, Peterburgo kaj Tiĥvin.

La 26-a Internacia Festivalo okazos en la sama periodo inter la 27.12.09 kaj 03.01.10 en la mezepokeca bavara urbeto Nördlingen.

Mikaelo Bronŝtejn
(januaro 2009)

     RU-187500 Tiĥvin
      Rusio

      

     


       
      fotis:
      Rémy Bouchet, Francio